Kalibracja tachografu

Czym jest kalibracja tachografu cyfrowego VDO lub Stoneridge i dlaczego ma tak duże znaczenie

Szacowany czas czytania około 5 minut. Przewodnik dla kierowców i firm transportowych o tym, jak wygląda kalibracja tachografu cyfrowego i jakie ma skutki przy kontroli.

Dlaczego kalibracja tachografu jest tak istotna

Tachograf cyfrowy to niewielki element wyposażenia pojazdu, który ma ogromny wpływ na funkcjonowanie całej branży transportowej. Prawo regulujące transport drogowy zawiera wiele wymagań związanych z bezpieczeństwem i jakością usług. Tachografy cyfrowe drugiej generacji, w tym urządzenia VDO oraz Stoneridge, zostały zaprojektowane tak, aby te wymagania spełniały.

Urządzenie rejestruje czas pracy kierowców, co pozwala kontrolować przestrzeganie przepisów dotyczących jazdy, przerw oraz odpoczynków. Żeby jednak dane zapisane w tachografie były użyteczne oraz wiarygodne, nie wystarczy samo posiadanie urządzenia. Jednym z podstawowych procesów związanych z jego eksploatacją jest właściwa kalibracja tachografu. Zrozumienie na czym polega ten proces i jakie ma skutki dla przewoźnika oraz kierowcy pomaga lepiej zadbać o zgodność z prawem.

Jeżeli szukasz miejsca do wykonania kalibracji, możesz skorzystać z naszej mapy warsztatów tachografów, która ułatwia znalezienie serwisu wykonującego obsługę zarówno urządzeń VDO, jak i Stoneridge.

Przypomnienie czym jest tachograf cyfrowy

Zanim przejdziemy do szczegółów dotyczących kalibracji, warto uporządkować pojęcia. Tachograf cyfrowy jest urządzeniem, które zapisuje sposób eksploatacji pojazdu i jest obowiązkowym wyposażeniem wielu samochodów ciężarowych. Monitoruje czas jazdy, odpoczynku, prędkość oraz przejechany dystans, pełni więc rolę dokładnego rejestratora pracy kierowcy.

Aby zebrane informacje były powiązane z konkretną osobą, tachograf współpracuje z kartą kierowcy przypisaną do danego operatora pojazdu. Dzięki temu system zapisuje okresy aktywności kierowcy oraz inne ważne dane, które w pamięci tachografu przechowywane są przez okres 365 dni.

Na czym polega kalibracja tachografu cyfrowego

Kalibracja tachografu cyfrowego polega na takim ustawieniu urządzenia, aby jego wskazania były zgodne z przyjętymi normami i standardami pomiarowymi. Chodzi między innymi o właściwe ustawienie czasu, prawidłowe odwzorowanie prędkości oraz pozostałych parametrów, które tachograf rejestruje w trakcie jazdy.

Dopiero prawidłowo skalibrowane urządzenie może precyzyjnie zapisywać informacje o czasie prowadzenia pojazdu, odpoczynkach i pozostałych aktywnościach kierowcy. Bez tego dane mogą być zaniżone lub zawyżone, co bezpośrednio wpływa na ocenę zgodności z przepisami podczas kontroli ITD lub policji.

Dlaczego dokładność kalibracji ma tak duże znaczenie

Z punktu widzenia przewoźnika oraz kierowcy kluczowe są dwa aspekty kalibracji tachografu, czyli wiarygodność danych oraz zgodność z prawem. Urządzenie powinno działać w sposób powtarzalny i dokładny, tak aby zapisany przebieg czasu pracy rzeczywiście odzwierciedlał to, co działo się na drodze.

Jeżeli kalibracja została wykonana nieprawidłowo albo w ogóle jej nie przeprowadzono, tachograf może podawać błędne informacje. Przekłada się to na niepoprawną analizę czasu pracy kierowców, co w konsekwencji może prowadzić do naruszeń przepisów. Dla przedsiębiorstwa oznacza to ryzyko kar, a dla kierowcy poważne problemy podczas kontroli.

Obowiązek wykonywania kalibracji wynika wprost z przepisów ustawy o transporcie drogowym. W załączniku numer 1 do tej ustawy zamieszczono szczegółowy katalog naruszeń wraz z podziałem na grupy, nadaną wagą oraz wysokością kar. Znajdziemy tam między innymi sankcje za błędy dotyczące czasu pracy, brak wymaganych dokumentów oraz za nieprawidłowości związane z kalibracją tachografu cyfrowego.

Konsekwencje prawne i finansowe zaniedbania kalibracji

Brak aktualnej kalibracji tachografu cyfrowego może skutkować poważnymi konsekwencjami. Podczas kontroli drogowej służby mogą stwierdzić, że urządzenie działa niezgodnie z wymaganiami, co wprost przekłada się na nałożenie kary pieniężnej lub nawet zakaz dalszego kontynuowania jazdy do czasu usunięcia nieprawidłowości.

Skutki odczuje nie tylko kierowca. Nieprawidłowo działający tachograf utrudnia planowanie tras, wpływa na logistykę zleceń oraz wizerunek przedsiębiorstwa i zaufanie do jego kierowców. Przepisy przewidują, że prowadzenie pojazdu wyposażonego w tachograf, który nie został zweryfikowany lub skontrolowany w uprawnionym warsztacie, może zakończyć się grzywną w wysokości 1000 zł. Tego typu naruszenie traktowane jest jako bardzo poważne i dotyka zarówno kierowcy, jak i firmy.

Kiedy trzeba wykonać kalibrację tachografu

W przypadku nowo zamontowanego urządzenia jednym z pierwszych obowiązków jest jego legalizacja tachografu. Należy ją przeprowadzić w ciągu 14 dni od daty rejestracji pojazdu. Nie ma znaczenia, czy samochód jest fabrycznie nowy czy kupiony jako używany, ważne żeby specjalista prawidłowo dostosował ustawienia tachografu do parametrów konkretnego pojazdu.

Kolejne kalibracje tachografu cyfrowego wykonuje się co 2 lata, zgodnie z obowiązującymi regulacjami. Po upływie tego okresu poprzednia legalizacja przestaje być ważna. Informację o terminie ważności można sprawdzić na tabliczce instalacyjnej tachografu umieszczonej na ramie drzwi przy słupku B, przy drzwiach kierowcy lub w pobliżu samego urządzenia.

Ponowna kalibracja jest konieczna również przed upływem dwuletniego terminu, jeżeli wystąpią sytuacje, które mogą wpływać na poprawność działania urządzenia. Chodzi między innymi o:

• uszkodzenie tachografu lub stwierdzone nieprawidłowe wskazania
• naruszenie plomb zabezpieczających urządzenie albo instalację
• wymianę ogumienia na osi napędowej pojazdu
• zmianę numeru rejestracyjnego pojazdu

Jak wygląda proces kalibracji tachografu cyfrowego

Podczas kalibracji technik potwierdza lub aktualizuje dane pojazdu zapisane w pamięci tachografu. Urządzenie podłącza się do specjalistycznego komputera warsztatowego, który umożliwia dostęp do konfiguracji i przeprowadzenie pomiarów kontrolnych.

Na początku wykonywane są testy poprawności i dokładności wskazań. Jeżeli wykryte zostaną odchylenia, parametry są korygowane zgodnie z odpowiednimi procedurami serwisowymi. Podczas pierwszej kalibracji zatwierdza się między innymi:

• unikalny numer VIN
• numer VRN
• kod kraju, w którym pojazd jest zarejestrowany
• rozmiar opon na osi napędowej
• ustawienia ogranicznika prędkości
• obowiązujący czas UTC
• przebieg pojazdu skopiowany z licznika kilometrów

Koszt kalibracji tachografu cyfrowego

Koszt kalibracji tachografu wiąże się z wydatkiem, ale koszty zaniedbania tego obowiązku mogą być zdecydowanie wyższe. Oprócz samych kar finansowych w grę wchodzi reputacja firmy oraz bezpieczeństwo pracy kierowców. Prawidłowo skalibrowane urządzenie daje pewność co do rzetelności danych i zgodności z przepisami.

Przepisy dotyczące kalibracji mogą się zmieniać, dlatego ważne jest, żeby przewoźnicy i kierowcy na bieżąco śledzili aktualne wymagania. Poniżej przedstawiono orientacyjne poziomy kosztów kalibracji tachografów w Polsce w 2023 roku. Opłaty mogą się różnić w zależności od rodzaju urządzenia i regionu:

• tachografy analogowe i cyfrowe wyprodukowane do 2019 roku zazwyczaj oznaczają koszt kalibracji w przedziale od 300 do 500 zł
• w przypadku inteligentnych tachografów generacji pierwszej trzeba liczyć się z nieco wyższymi cenami najczęściej między 500 a 650 zł

Tak jak w przypadku innych usług, warto porównać oferty kilku serwisów tachografów w danym regionie żeby wybrać rozwiązanie korzystne cenowo i zapewniające odpowiedni poziom obsługi. Aktualną listę serwisów wykonujących kalibrację tachografów VDO oraz Stoneridge znajdziesz na mapie warsztatów tachografów.

Jak jeszcze usprawnić pracę tachografu i firmy transportowej

Same tachografy cyfrowe już teraz znacząco ułatwiają nadzór nad czasem pracy kierowców i funkcjonowaniem floty. Można jednak pójść krok dalej i skorzystać z rozwiązań, które dodatkowo wspierają organizację transportu oraz rozliczanie czasu pracy kierowców.

Przykładem są tachografy DTCO z rodziny 4.1 oraz inteligentne tachografy Stoneridge które spełniają wymagania rozporządzenia Unii Europejskiej numer 165/2014, obowiązującego od 15 czerwca 2019 roku. Tego typu urządzenia potrafią automatycznie wykrywać przekroczenia granic przez pojazd oraz zapisywać pozycję i czas związany z załadunkiem i rozładunkiem. Dzięki temu te informacje są powiązane zarówno z kierowcą, jak i z pojazdem.

Najnowsza generacja tachografów została wyposażona w dodatkowe mechanizmy ochrony danych, co umożliwia jeszcze dokładniejsze monitorowanie ruchu oraz handlu. Dla firm transportowych oznacza to lepszą kontrolę nad przebiegiem przewozów i większą przejrzystość rozliczeń.

Aktualizacja oprogramowania tachografu G2V2

Kolejnym elementem, który coraz częściej pojawia się przy przeglądach, jest aktualizacja oprogramowania tachografu inteligentnego G2V2. Nowe wersje oprogramowania usuwają znane błędy, poprawiają stabilność pracy urządzenia i przygotowują tachograf do pełnej obsługi nowych funkcji między innymi rozwiązań opartych na uwierzytelnianiu sygnału GNSS.

W branży trwa dyskusja, czy aktualizacje powinny być traktowane jako usługa dobrowolna, czy w praktyce staną się obowiązkowe wraz z wejściem w życie kolejnych wymagań technicznych i rozwojem zdalnych form kontroli. Wiele wskazuje na to, że w najbliższych latach posiadanie tachografu z aktualnym oprogramowaniem będzie w praktyce standardem zwłaszcza w transporcie międzynarodowym.

Szczegółowo opisaliśmy to w osobnej zakładce aktualizacja tachografu. Planując wizytę w serwisie warto od razu zapytać, czy podczas kalibracji możliwe jest także przeprowadzenie pełnego przeglądu G2V2 z aktualizacją oprogramowania dla urządzeń VDO oraz Stoneridge.