Kierowca zawodowy to jeden z tych zawodów, bez których współczesna gospodarka po prostu nie działa. Jednocześnie transport od lat zmaga się z problemem braku kierowców i coraz trudniejszym pozyskiwaniem młodych ludzi do zawodu. e-tachograf rozpoczyna projekt poświęcony promocji zawodu kierowcy oraz warunkom jego pracy. Chcemy tworzyć go wspólnie z kierowcami, przewoźnikami, logistyką, magazynami, załadowcami i operatorami parkingów.

W dyskusjach o kierowcach bardzo szybko pojawia się temat zarobków. Tyle że sama kwota na ogłoszeniu o pracę nie pokazuje całego obrazu. Liczy się system pracy, liczba dni poza domem, godziny rozpoczynania i kończenia pracy, rodzaj transportu, odpowiedzialność oraz warunki, w których kierowca ma odpoczywać.

Dane z Europy pokazują ciekawy paradoks. W badaniu przeprowadzonym wśród 1100 kierowców ciężarówek 81 proc. badanych deklarowało zadowolenie ze swojej pracy, a jednocześnie tylko 14 proc. było gotowych polecić ten zawód znajomym lub rodzinie. Kierowcy wskazywali przede wszystkim potrzebę lepszych warunków pracy, większego szacunku, bezpiecznej infrastruktury parkingowej i poprawy warunków w miejscach dostaw.

Problem widać również w strukturze wieku. Według danych IRU osoby poniżej 25. roku życia stanowią zaledwie około 3 proc. kierowców ciężarówek w Polsce, a w Europie w najbliższych latach znaczna część obecnych kierowców osiągnie wiek emerytalny. Samo podnoszenie wynagrodzeń nie rozwiązuje więc całego problemu. Zawód musi być również możliwy do pogodzenia z normalnym życiem.

Praca kierowcy zawodowego jest znacznie szersza niż samo prowadzenie pojazdu. Dochodzą załadunki, rozładunki, dokumenty, zabezpieczenie ładunku, tankowanie, kontakt z firmą, oczekiwanie na rampę i poszukiwanie miejsca, w którym można legalnie i bezpiecznie zakończyć jazdę.

Europejskie Obserwatorium Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego zwraca uwagę na długie i nieregularne godziny pracy, napięte harmonogramy oraz długie okresy poza domem. Te warunki mają bezpośredni związek ze zmęczeniem kierowców i bezpieczeństwem na drodze.

Dlatego chcemy w tym projekcie rozmawiać nie tylko o tym, ile kierowca może prowadzić. Znacznie ciekawsze jest pytanie, co dzieje się z jego czasem pomiędzy kolejnymi odcinkami jazdy.

Kierowca dokładnie wie, kiedy zgodnie z przepisami powinien się zatrzymać. Problem zaczyna się wtedy, kiedy nie ma gdzie.

Według badania Komisji Europejskiej w Unii brakuje obecnie ponad 390 tysięcy miejsc na bezpiecznych i chronionych parkingach dla kierowców zawodowych, a bez odpowiednich inwestycji deficyt może wzrosnąć do około 483 tysięcy miejsc w 2040 roku.

Bezpieczny parking to przy tym nie tylko kawałek asfaltu. Europejskie standardy dla certyfikowanych parkingów obejmują również zaplecze sanitarne, dostęp do żywności i napojów, internetu oraz energii elektrycznej.

Jeżeli wymagamy od kierowcy prawidłowego odpoczynku, musimy również rozmawiać o tym, w jakich warunkach ten odpoczynek ma się odbywać. Pełny parking, brak toalety, brak prysznica albo konieczność dalszej jazdy w poszukiwaniu wolnego miejsca nie mogą być traktowane jako coś normalnego.

Osobnym problemem są załadunki i rozładunki. W kolejnych częściach projektu chcemy odpowiedzieć na pytania, które kierowcy i przewoźnicy zadają praktycznie każdego dnia.

Czy kierowca powinien uczestniczyć w załadunku i rozładunku? Kiedy może to robić? Kto odpowiada za organizację tych czynności? Czy wielogodzinne oczekiwanie pod rampą jest pracą, dyspozycyjnością czy odpoczynkiem? Jak prawidłowo zarejestrować ten czas na tachografie?

Przepisy unijne traktują wykonywanie załadunku i rozładunku jako czas pracy. Jeżeli kierowca faktycznie wykonuje te czynności, powinny być one rejestrowane jako „inna praca”. Okres oczekiwania może natomiast w określonych sytuacjach stanowić czas dyspozycyjności, między innymi wtedy, gdy jego przewidywany czas jest kierowcy znany z wyprzedzeniem.

To pozornie techniczny szczegół, ale właśnie w takich sytuacjach najlepiej widać, że warunków pracy kierowcy nie można oceniać wyłącznie na podstawie liczby przejechanych kilometrów.

W e-tachograf od lat stoimy na stanowisku, że tachograf to rzecz święta.

Ma pokazywać rzeczywistość. Jazda powinna być jazdą. Praca pracą. Dyspozycyjność dyspozycyjnością, a odpoczynek rzeczywistym odpoczynkiem. Obowiązujące przepisy wymagają rejestrowania nie tylko prowadzenia pojazdu, ale również innej pracy, okresów dyspozycyjności, przerw i odpoczynku.

Tachograf nie powinien być przeciwnikiem kierowcy ani przewoźnika. Jeżeli prawidłowy zapis pokazuje problem z organizacją transportu, zbyt długie oczekiwanie, brak możliwości odpoczynku albo źle zaplanowaną pracę, to właśnie o takich problemach trzeba rozmawiać.

Promowanie zawodu kierowcy nie może polegać na ukrywaniu trudnych tematów. Dokładnie odwrotnie. Chcemy pokazywać dobre firmy, dobre parkingi, dobre magazyny i rozwiązania, dzięki którym kierowca może normalnie wykonywać swoją pracę.

To dopiero początek. Pierwsze materiały będą publikowane na e-tachograf.pl, a docelowo projekt otrzyma własną stronę, na której będziemy zbierać informacje, materiały i dobre praktyki dotyczące warunków pracy kierowców.

Zapraszamy do współpracy kierowców, przewoźników, firmy transportowe i logistyczne, operatorów magazynów, centra dystrybucyjne, załadowców, operatorów parkingów oraz ekspertów związanych z transportem.

Interesują nas zarówno problemy, jak i dobre rozwiązania. Chcemy zobaczyć parkingi, na których kierowca naprawdę może odpocząć. Magazyny, w których nie jest traktowany jak intruz. Firmy, które potrafią dobrze organizować pracę i wracać z kierowcami do domu. Chcemy również usłyszeć głos samych kierowców, bo bez niego taki projekt nie miałby sensu.

Macie materiały wideo, zdjęcia, własne doświadczenia albo rozwiązanie, które warto pokazać innym?

Promujmy zawód kierowcy. Rozmawiajmy o jego warunkach pracy. Pokazujmy problemy, ale przede wszystkim szukajmy i promujmy rozwiązania.